Dorstige bomen beïnvloeden de grondwaterstand

Zorg om invloed van bomen terecht?
ATKB heeft verspreid over heel Nederland vele tijdelijke en meerjarige grondwatermeetnetten geïnstalleerd waarbij ook beheer, onderhoud en data-inzameling worden verricht. Bij de locatiekeuze van meetpunten hanteren wij in principe de uitgangspunten van de STOWA publicatie 2012-50 (‘Handboek meten van grondwaterstanden in peilbuizen’).

Een van de uitgangspunten is dat meetpunten bij voorkeur verder dan 15 meter van grote bomen af worden geplaatst om beïnvloeding van de grondwaterstanden door de bomen te voorkomen. Is deze bezorgdheid om beïnvloeding door bomen overdreven of juist realistisch?

Meten is weten
In de praktijk is het niet altijd mogelijk om rekening te houden met de aanwezigheid van bomen. Zo is er in de gemeente Culemborg bewust gekozen voor het plaatsen van een meetpunt naast een loofboom. Dit meetpunt is geplaatst naar aanleiding van een tijdelijke onttrekking van het grondwater in de winter. Het doel van het meetpunt was oorspronkelijk om de invloed van de onttrekking op de omgeving te bepalen. Later is er (bewust) voor gekozen dit meetpunt operationeel te houden. Dit geeft ons een mooi inkijkje op het effect van (loof)bomen op de grondwaterstand.

In de winter was in de meetgegevens geen invloed van de bomen waarneembaar. In de zomer was een heel mooi dag-nachtritme in de grondwaterstand te zien waarbij de grondwaterstand overdag wel 10 cm lager was dan ‘s nachts. Hieruit blijkt dus duidelijk dat de waterbehoefte van loofbomen in de zomer groter is dan in de winter en dat dit de grondwaterstand significant beïnvloedt. Ter vergelijking: het verschil tussen de gemiddelde grondwaterstand in de zomer en de winter was gering, slechts 5 cm op basis van een jaar meetgegevens.

In het onderstaande figuur zijn de gemeten grondwaterstanden gedurende een jaar opgenomen. Hierbij is een uitsnede gemaakt van een weekmeting in de zomer om het dag-nachtritme te illustreren.

De meetreeks toont mooi aan wat de invloed is van loofbomen op de grondwaterstand. De data laat zien dat de beïnvloeding verschuift gedurende de dag en de nacht, maar ook hoe deze varieert met de seizoenen. De beïnvloeding is significant; bij de grondwatermonitoring dient wel degelijk rekening gehouden te worden met de aanwezigheid van bomen.

Een goede ecohydrologische inrichting kan (grond)waterproblemen voorkomen, zorgen voor een aangename openbare ruimte en een belangrijke rol spelen bij natuurontwikkeling. Wilt u hier meer over weten dan kunt u contact opnemen met onze ecologen en hydrologen.
 


Meer over Grondwatermeetnet